2 marca
2 marca jest 61. (w latach przestępnych 62.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 304 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Absalon, Agnieszka, Franciszek, Halszka, Helena, Henryk, Januaria, Karol, Krzysztof, Łukasz, Michał, Paweł, Prosper i Radosław.
- Birma – Dzień Rolników
- Etiopia – Święto Zwycięstwa pod Aduą
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[1][2]
- św. Agnieszka z Pragi (ksieni)
- św. Aniela od Krzyża, hiszpańska zakonnica
- św. Ceda (Ceada, Chad), biskup Mercji
- bł. Karol (męczennik, hrabia Flandrii)
Wydarzenia w Polsce
- 1384 – Podczas zjazdu szlachty w Radomsku podjęto decyzję o powierzeniu tronu polskiego Jadwidze Andegaweńskiej.
- 1609 – Wojna polsko-szwedzka: kapitulacja Szwedów w oblężonej Parnawie.
- 1616 – Samuel Korecki pokonał wojska mołdawskie w III bitwie pod Chocimiem.
- 1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Puławami.
- 1861 – Na Powązkach odbył się demonstracyjny pogrzeb pięciu zabitych przez wojsko carskie 27 lutego.
- 1864 – Car Aleksander II wydał dekret o uwłaszczeniu chłopów w Królestwie Kongresowym.
- 1874 – Odbyło się ostatnie nabożeństwo w kościele w Trzęsaczu, zniszczonego następnie w wyniku podmywania klifu przez Bałtyk.
- 1905 – Otwarto Dom Lekarski w Krakowie.
- 1922 – Litwa Środkowa została włączona do Polski.
- 1931 – W Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie wystąpiła Hanka Ordonówna.
- 1934 – Marian Zyndram-Kościałkowski został komisarycznym prezydentem Warszawy.
- 1950 – W Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego utworzono Biuro Specjalne, którego zadaniem było śledzenie i prowadzenie dochodzeń w sprawie wysokich działaczy partyjnych i ich przyjaciół.
- 1953 – Założono klub sportowy Start Łódź.
- 1955 – PZPN został członkiem UEFA.
- 1957 – Założono Polski Związek Podnoszenia Ciężarów.
- 1966 – Premiera filmu Zawsze w niedzielę.
- 1970 – Na antenie Telewizji Gdańsk ukazało się premierowe wydanie programu informacyjnego Panorama.
- 1989 – Rozpoczęła się druga tura rozmów w Magdalence.
- 1992 – Polska i Białoruś nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1993 – Została założona fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy.
- 2001 – Premiera filmu Przedwiośnie.
- 2006 – Ukazał się pierwszy numer polskiej edycji miesięcznika Le Monde diplomatique.
Wydarzenia na świecie
- 986 – Ludwik V został królem Francji.
- 1444 – Została powołana Liga w Lezhy (zwana także Ligą Książąt Albańskich oraz Ligą z Alessio) – antyosmańskie porozumienie książąt albańskich, zawarte dzięki staraniom Jerzego Kastrioty (Skanderbega) i jego przybocznego Lekë Dukagjiniego.
- 1476 – Zwycięstwo wojsk szwajcarskich nad burgundzkimi w bitwie pod Grandson.
- 1791 – We Francji bracia Chappe przesłali pierwszą wiadomość przy użyciu semaforowego telegrafu optycznego.
- 1796 – Napoleon Bonaparte został dowódcą Armii Italii.
- 1825 – 7 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w algierskim mieście Al-Bulajda.
- 1835 – Ferdynand I został cesarzem Austrii.
- 1836 – Teksas uzyskał niepodległość (od Meksyku).
- 1855 – Aleksander II Romanow został carem Rosji.
- 1861 – Utworzono Terytorium Dakoty i Terytorium Nevady.
- 1877 – Specjalna komisja Kongresu USA, wobec braku jednoznacznego rozstrzygnięcia w wyborach prezydenckich, przyznała zwycięstwo Rutherfordowi Hayesowi.
- 1882 – Szkocki szaleniec Roderick McLean strzelił w kierunku powozu królowej brytyjskiej Wiktorii, chybiając celu.
- 1899 – W stanie Waszyngton utworzono Park Narodowy Mount Rainier.
- 1901 – Kongres USA przyjął poprawkę zgłoszoną przez senatora Orville’a Hitchcoca Platta, w myśl której wojska mogły interweniować na Kubie w razie podjęcia przez rząd kubański kursu politycznego, który byłby niezgodny z interesem USA.
- 1907 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Czar walca Oscara Strausa.
- 1911 – Ernest Monis został premierem Francji.
- 1917 – Prezydent Woodrow Wilson podpisał ustawę nadającą obywatelstwo amerykańskie Portorykańczykom i tworzącą lokalną dwuizbową legislaturę.
- 1919 – Rozpoczął się kongres założycielski III Międzynarodówki (Kominternu).
- 1921 – Josef Ospelt został pierwszym premierem Liechtensteinu.
- 1930 – André Tardieu został po raz drugi premierem Francji.
- 1933:
- 1938 – W Moskwie rozpoczął się tzw. proces bloku prawicowo-trockistowskiego.
- 1939 – Włoski kardynał Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli został obrany papieżem i przyjął imię Pius XII.
- 1943 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa na Morzu Bismarcka.
- 1944 – Odbyła się 16. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1945 – Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie zdobyły wyspę Corregidor na Filipinach.
- 1950 – Odbył się ostatni kurs tramwaju w Czeskich Budziejowicach.
- 1951:
- Utworzono Lankijskie Siły Powietrzne.
- W Bostonie rozegrano po raz pierwszy Mecz Gwiazd NBA.
- 1955:
- Dokonano oblotu francuskiego samolotu myśliwsko-bombowego Dassault Super Mystère.
- Król Kambodży Norodom Sihanouk abdykował na rzecz swego ojca, Norodoma Suramarita.
- 1956 – Maroko uzyskało niepodległość (od Francji).
- 1958 – Otwarto Port lotniczy Pekin.
- 1962:
- Generał Ne Win dokonał zamachu stanu i przejął władzę w Birmie.
- Koszykarz NBA Wilt Chamberlain ustanowił rekord 100 punktów w jednym meczu.
- 1965 – Wojna wietnamska: Amerykanie rozpoczęli kampanię powietrzną nad Wietnamem Północnym (Operacja Rolling Thunder).
- 1968 – Wystrzelono radziecką próbną sondę księżycową Zond 4.
- 1969:
- Dokonano oblotu brytyjsko-francuskiego samolotu naddźwiękowego Concorde.
- Rozpoczął się radziecko-chiński zbrojny konflikt graniczny nad rzeką Ussuri.
- 1970 – Weszła w życie nowa konstytucja Rodezji wprowadzająca system republikański.
- 1972 – Na Cyprze rozpoczął się kryzys kościelny, spowodowany konfliktem między zwierzchnikiem Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego, arcybiskupem Makariosem III, a metropolitami Pafos, Kition i Kirenii, którzy wypowiedzieli mu posłuszeństwo, zarzucając mu bezprawne łączenie kościelnej godności z funkcją prezydenta Cypru.
- 1977 – Powstała Afrykańska Organizacja Własności Intelektualnej (OAPI) z siedziba w Jaunde w Kamerunie.
- 1978 – Został wystrzelony radziecki statek kosmiczny Sojuz 28 z pierwszym kosmonautą czechosłowackim i pierwszym spoza USA i ZSRR, Vladimírem Remkiem.
- 1979 – Abdul Ati al-Obeidi został sekretarzem generalnym Powszechnego Kongresu Ludowego – prezydentem Libii.
- 1981 – Terroryści z grupy Al-Zulfikar porwali pakistański samolot ze 148 osobami na pokładzie, zabijając jedną z nich. Samolot został skierowany do Kabulu, a następnie do Damaszku, gdzie 14 marca wypuszczono zakładników po spełnieniu żądania uwolnienia 54 więźniów przez pakistański rząd.
- 1987:
- Chrysler kupił American Motors Corporation (AMC).
- W Nowym Jorku zakończył się jeden z najważniejszych procesów sądowych (tzw. proces Pizza Connection), wymierzony w międzynarodowych handlarzy heroiną wywodzących się z mafii sycylijskiej i współpracujących z amerykańskim światem zorganizowanej przestępczości tzw. Narodowego Syndykatu, głównie z przedstawicielami Pięciu Rodzin.
- 1991 – I wojna w Zatoce Perskiej: zwycięstwo wojsk amerykańskich w ostatniej podczas konfliktu bitwie w rejonie Hawr al-Hammar.
- 1992 – Armenia, Azerbejdżan, Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, San Marino, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan zostały członkami ONZ.
- 1993 – Michal Kováč został pierwszym prezydentem niepodległej Słowacji.
- 1994 – Jean Marie Leye Lenelgau został prezydentem Vanuatu.
- 1995 – W Somalii zakończyła się operacja pokojowa ONZ UNOSOM II.
- 1998 – W Wiedniu została porwana 10-letnia Natascha Kampusch.
- 2001:
- Jean Marie Cheréstal został premierem Haiti.
- Premiera filmu Mexican.
- 2004:
- 170 osób zginęło, ponad 500 zostało rannych w serii samobójczych zamachów bombowych w Bagdadzie i Karbali.
- Została wystrzelona europejska sonda kosmiczna Rosetta, mająca w 2014 roku spotkać się z kometą 67P/Czuriumow-Gierasimienko.
- 2008:
- 42 osoby zginęły w samobójczym zamachu bombowym w mieści Darra Adam Khel w północno-zachodnim Pakistanie.
- Dmitrij Miedwiediew został wybrany prezydentem Federacji Rosyjskiej.
- W nocy z 2/3 marca dokonano ekshumacji zwłok ojca Pio.
- 2009 – Podczas zamachu stanu w Gwinei Bissau zginął prezydent João Bernardo Vieira.
Urodzili się
- 570 – Childebert II, król zachodniofrankijski (zm. 596)
- 959 – En'yū, cesarz Japonii (zm. 991)
- 1316 – Robert II Stuart, król Szkocji (zm. 1390)
- 1459 – Hadrian VI, papież (zm. 1523)
- 1760 – Camille Desmoulins, francuski polityk, publicysta (zm. 1794)
- 1770 – Louis Gabriel Suchet, francuski wojskowy, marszałek napoleoński (zm. 1826)
- 1793 – Sam Houston, amerykański polityk, prezydent Republiki Teksasu (zm. 1863)
- 1800 – Jewgienij Baratynski, rosyjski poeta (zm. 1844)
- 1810 – Leon XIII, papież (zm. 1903)
- 1817 – János Arany, węgierski poeta (zm. 1882)
- 1824 – Bedřich Smetana, czeski kompozytor (zm. 1884)
- 1859 – Szołem Alejchem, żydowski pisarz (zm. 1916)
- 1876 – Pius XII, papież (zm. 1958)
- 1886 – Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin, kpt., żołnierz Legionów (poległ 1915).
- 1892 – Adam Tarnowski, polski dyplomata, minister (zm. 1956)
- 1900 – Kurt Weill, niemiecki kompozytor (zm. 1950)
- 1901 – Stefan Korboński, polski prawnik, polityk, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, działacz niepodległościowy (zm. 1989)
- 1912 – Tadeusz Fangrat, polski poeta, satyryk, tłumacz (zm. 1993)
- 1913 – Celedonio Romero, hiszpański gitarzysta klasyczny, kompozytor (zm. 1996)
- 1914 – Martin Ritt, amerykański reżyser filmowy (zm. 1990)
- 1919 – Jennifer Jones, amerykańska aktorka (zm. 2009)
- 1921 – Kazimierz Górski, polski trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski, prezes PZPN (zm. 2006)
- 1923:
- George Basil Hume, brytyjski duchowny katolicki, arcybiskup Westminster, prymas Anglii i Walii, kardynał (zm. 1999)
- Robert Henry Michel, amerykański polityk
- 1926 – Murray Rothbard, amerykański ekonomista (zm. 1995)
- 1927:
- Piotr Kowalski, polski rzeźbiarz, matematyk, architekt (zm. 2004)
- Witold Szalonek, polski kompozytor (zm. 2001)
- Roger Walkowiak, francuski kolarz szosowy polskiego pochodzenia
- 1928:
- Domingos Gabriel Wisniewski, brazylijski duchowny katolicki, biskup, misjonarz (zm. 2010)
- Kazimierz Piotr Zaleski, polski fizyk, specjalista od spraw energii jądrowej
- 1929:
- Halina Machulska, polska aktorka
- Maciej Wirowski, polski chemik, polityk, minister (zm. 1999)
- 1930:
- John Cullum, amerykański aktor
- Siergiej Kowalow, rosyjski działacz społeczny, polityk
- 1931:
- Michaił Gorbaczow, radziecki i rosyjski polityk
- Tom Wolfe, amerykański pisarz, dziennikarz
- 1934:
- Włodzimierz Kłopocki, polski aktor (zm. 2011)
- Joyce Rambo, amerykańska wokalistka, autorka tekstów piosenek (zm. 2008)
- 1935:
- Marek Nowakowski, polski pisarz
- Andrzej Woszczyk, polski astronom (zm. 2011)
- 1937:
- Abdelaziz Buteflika, algierski polityk, prezydent Algierii
- Katarzyna Piskorska, polska rzeźbiarka, medalierka (zm. 2010)
- 1938 – Ricardo Lagos, chilijski ekonomista, prawnik, polityk, prezydent Chile
- 1940:
- Juraj Beneš, słowacki kompozytor, pianista (zm. 2004)
- Andrzej Korzyński, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej
- 1941 – Jacek Fuksiewicz, polski krytyk filmowy, dziennikarz, scenarzysta filmowy
- 1942:
- Ryszard Boguwolski, polski archeolog i muzealnik
- John Irving, amerykański pisarz
- Maria Józefacka, polska pisarka
- Lou Reed, amerykański muzyk
- 1943:
- Zygfryd Blaut, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2005)
- Tony Meehan, brytyjski współzałożyciel i perkusista zespołu The Shadows (zm. 2005)
- Peter Straub, amerykański pisarz
- 1948:
- Rory Gallagher, irlandzki gitarzysta (zm. 1995)
- Krzysztof Majchrzak, polski aktor
- 1949 – Eddie Money, amerykański piosenkarz
- 1950 – Karen Carpenter, amerykańska piosenkarka zespołu The Carpenters (zm. 1983)
- 1951:
- Jan Gmyrek, polski piłkarz ręczny, trener piłki ręcznej
- Ryszard Bogusz, polski duchowny ewangelicki, biskup wrocławski
- 1952 – Siergiej Stiepaszyn, polityk rosyjski, premier
- 1954:
- Marian Starownik, polski polityk, działacz samorządowy
- Kazimierz Wysota, polski aktor
- 1955 – Jay Osmond, amerykański muzyk zespołu The Osmonds
- 1956 – Mark Evans, australijski basista zespołu AC/DC
- 1958 – Jens Arentzen, duński aktor, reżyser filmowy
- 1959 – Krzysztof Stelmaszyk, polski aktor
- 1960 – Michaił Tiurin, rosyjski kosmonauta
- 1961:
- Tomasz Tomczykiewicz, polski polityk, poseł na Sejm RP
- Dorota Wellman, polska dziennikarka
- 1962:
- Gabriele Tarquini, włoski kierowca wyścigowy
- Enrico Faccini, włoski scenarzysta, rysownik
- Jon Bon Jovi, amerykański muzyk
- 1963 – Tichon, rosyjski duchowny prawosławny, biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (zm. 2010)
- 1964 – Peter Cargill, jamajski piłkarz (zm. 2005)
- 1965 – Krzysztof Jabłoński, polski pianista
- 1966 – Judith Wiesner, austriacka tenisistka
- 1967 – Jacek Filipiak, polski reżyser filmowy
- 1968:
- Daniel Craig, angielski aktor
- Chris Hülsbeck, niemiecki kompozytor
- 1970 – Ciriaco Sforza, szwajcarski piłkarz
- 1971 – Roman Čechmánek, czeski bramkarz hokejowy
- 1972:
- Kim Do-keun, południowokoreański piłkarz
- Dariusz Kłoda, polski piłkarz, bramkarz
- 1973:
- Dejan Bodiroga, serbski koszykarz
- Trevor Sinclair, angielski piłkarz
- 1974:
- Ante Razov, amerykański piłkarz pochodzenia chorwackiego
- Federica Ridolfi, włoska tancerka
- 1976:
- Paweł Drumlak, polski piłkarz
- Łukasz Palkowski, polski reżyser, scenarzysta
- 1977 – Chris Martin, angielski muzyk zespołu Coldplay
- 1978:
- Tomáš Kaberle, czeski hokeista
- Sebastian Riedel, polski muzyk zespołu Cree
- Sylwester Szmyd, polski kolarz szosowy
- 1979 – Damien Duff, irlandzki piłkarz
- 1982:
- Kevin Kurányi, niemiecki piłkarz
- Mariusz Latkowski, polski bobsleista
- 1985 – Luke Pritchard, brytyjski muzyk, wokalista The Kooks
- 1989 – Aleksandra Panowa, rosyjska tenisistka
Zmarli
- 986 – Lotar I, król zachodniofrankijski (ur. 941)
- 1127 – Karol I Dobry, hrabia Flandrii (ur. ok. 1080/86)
- 1333 – Władysław I Łokietek, król Polski (ur. 1260 lub 1261)
- 1427 – Kazimierz, królewicz polski, syn Władysława Jagiełły (ur.1426)
- 1589 – Alessandro Farnese, włoski kardynał, protektor Królestwa Polskiego przy Stolicy Apostolskiej (ur. 1520)
- 1729 – Abd al-Malik, sułtan Maroka (ur. po 1696)
- 1779 – Katarzyna Agnieszka Ludwika Sapieha, łowczyna litewska, działaczka konfederacji barskiej (ur. 1718)
- 1791 – John Wesley, angielski teolog, współtwórca metodyzmu (ur. 1703)
- 1797 – Horace Walpole, angielski polityk, pisarz, prekursor powieści gotyckiej (ur. 1717)
- 1830 – Samuel Tomasz Sömmering, niemiecki lekarz, fizyk, wynalazca (ur. 1755)
- 1835 – Franciszek II Habsburg, cesarz rzymsko-niemiecki i austriacki (ur. 1768)
- 1855 – Mikołaj I Romanow, cesarz Rosji (ur. 1796)
- 1889 – Ludwik Waryński, polski działacz i ideolog ruchu socjalistycznego (ur. 1856)
- 1899 – Ernest Malinowski, polski inżynier budownictwa, budowniczy kolei w Peru, profesor Uniwersytetu w Limie (ur. 1818)
- 1900 – Łukasz Solecki, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1827)
- 1901 – George Dawson, kanadyjski geolog, geograf, biolog i paleontolog, odkrywca złota w Jukonie (ur. 1849)
- 1921 – Henryk Pachulski, polski kompozytor i pianista (ur. 1859)
- 1927 – Jan Kašpar, czeski inżynier i pionier lotnictwa (ur. 1883)
- 1928 – Antoni Piotrowski (fotograf), polski fotograf, założyciel zakładu fotograficznego w Łodzi czynnego 1893 – 1934 r. (ur. 1865)
- 1930 – David Herbert Lawrence, angielski pisarz (ur. 1885)
- 1932 – Aniela od Krzyża, hiszpańska zakonnica, święta katolicka (ur. 1846)
- 1939 – Howard Carter, brytyjski archeolog i egiptolog, odkrywca grobowca Tutanchamona (ur. 1874)
- 1953 – Wojciech Trąmpczyński, polski polityk, prawnik, działacz Narodowej Demokracji, marszałek Sejmu i Senatu (ur. 1860)
- 1960 – Stanisław Taczak, polski generał, dowódca powstania wielkopolskiego (ur. 1874)
- 1967 – Lucjan Górnisiewicz, polski prawnik, popularyzator turystyki (ur. 1884)
- 1975 – Gustaw Różycki, polski inżynier i wynalazca (ur. 1892)
- 1979 – Anna Szczepaniak, polska aktorka (ur. 1951)
- 1980 – Jarosław Iwaszkiewicz, polski pisarz (ur. 1894)
- 1982 – Philip Kindred Dick, amerykański pisarz science fiction (ur. 1928)
- 1986 – Feliks Bryś, organizator turystyki i krajoznawstwa w województwie łódzkim w latach 50. XX w. Honorowy Przewodnik łódzki (ur.1903)
- 1987 – Randolph Scott, amerykański aktor (ur. 1898)
- 1988 – Jan Pietraszko, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1911)
- 1991 – Serge Gainsbourg, francuski kompozytor, piosenkarz, reżyser (ur. 1928)
- 1992 – Sandy Dennis, amerykańska aktorka (ur. 1937)
- 1996 – Dariusz Fikus, polski dziennikarz, publicysta, redaktor naczelny dziennika Rzeczpospolita (ur. 1932)
- 1999:
- David Ackles, amerykański piosenkarz, kompozytor i aktor (ur. 1937)
- Dusty Springfield, brytyjska piosenkarka (ur. 1939)
- 2002:
- Jason Mayélé, kongijski piłkarz, reprezentant Demokratycznej Republiki Konga (ur. 1976)
- Teresa Remiszewska, polska żeglarka, instruktor żeglarstwa (ur. 1928)
- 2004 – Mercedes McCambridge, amerykańska aktorka (ur. 1916)
- 2005 – Ivan Parík, słowacki kompozytor (ur. 1938)
- 2006 – Leopold Gratz, austriacki polityk, dyplomata (ur. 1929)
- 2008:
- Jeff Healey, kanadyjski muzyk (ur. 1966)
- Frederick Seitz, amerykański fizyk (ur. 1911)
- 2009:
- Ernst Benda, niemiecki prawnik, polityk, minister (ur. 1925)
- Carlos Sosa, argentyński piłkarz, reprezentant Argentyny (ur. 1919)
- João Bernardo Vieira, gwinejski polityk, prezydent Gwinei Bissau (ur. 1939)
- 2010:
- Winston Churchill, brytyjski polityk (ur. 1940)
- Paul Drayton, amerykański lekkoatleta, sprinter, mistrz olimpijski (ur. 1939)
- Leszek Piotrowski, polski prawnik, polityk, senator, wiceminister sprawiedliwości (ur. 1938)
- 2011:
- Allan Louisy, polityk Saint Lucia, premier Saint Lucia (ur. 1916)
- Thor Vilhjálmsson, islandzki pisarz (ur. 1925)
- 2012:
- Stanisława Kopiec, polska poetka (ur. 1953)
- Norman St John-Stevas, brytyjski prawnik, polityk, minister (ur. 1929)
Przypisy
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.